Whence
Jakaranda
Roślina

Jakaranda: skąd to się wzięło?

Jakaranda pochodzi ze środkowo-południowej części Ameryki Południowej, od południowej Boliwii, Paragwaju i północnej Argentyny po skraj Brazylii i Urugwaju. Jej fioletowe kwiaty barwią dziś ulice miast na kilku kontynentach, a w naturze gatunek ma status narażonego.

Dzika w Chaco i w Andach

Jacaranda mimosifolia rośnie dziko w Suchym Chaco i na jego zalewowych sawannach oraz w południowoandyjskich Yungas, lasach wschodnich podnóży i dolin Andów, do wysokości 2600 metrów. Dorasta do 20 metrów, ma liście podobne do paproci, długie do 45 cm, a jej kwiaty utrzymują się do dwóch miesięcy. W naturalnym zasięgu zagraża jej niekontrolowana wycinka i karczowanie ziemi pod uprawy, a Czerwona Lista IUCN klasyfikuje ją jako gatunek narażony.

Sadzona tam, gdzie rzadko bywa mróz

Ogrodnicy zabrali to drzewo niemal we wszystkie wolne od mrozu zakątki świata. Baron von Ludwig przywiózł je do RPA około 1829 roku, gdy w Kapsztadzie zakładano ogród botaniczny. Jakaranda po raz pierwszy zakwitła w Sydney około 1850 roku, a Brisbane doczekało się pierwszej w 1864 roku. Ogrodniczce Kate Sessions przypisuje się spopularyzowanie jej w San Diego, a dziś rośnie w miastach od Lizbony i Aten po Nairobi i miasto Meksyk.

Skąd skojarzenie z RPA

Pretorię nazywa się Miastem Jakarand. Jej pierwsze dwa drzewa były siewkami, które wędrowny szkółkarz sprzedał Japiemu Celliersowi w 1888 roku. W 1906 roku handlarz nasionami James Clark podarował 200 drzew na rocznicę miasta, a inżynier miejski Frank Jameson od 1909 roku sadził ich znacznie więcej. Szacunki wahają się od około 37 000 drzew przy ulicach do jakichś 65 000 razem z obrzeżami. Australia też ma swoje jakarandowe miasta, ale w części RPA i Queenslandu drzewo uważa się dziś za inwazyjne.

Źródła: en.wikipedia.org ↗ · theheritageportal.co.za ↗ · etymonline.com ↗

Więcej z kategorii: Rośliny

Trzcina cukrowa
Roślina

Trzcina cukrowa

📍 Nowa Gwinea

Trzcinę cukrową udomowiono najpierw na Nowej Gwinei. Austronezyjscy żeglarze rozprzestrzenili ją po Pacyfiku i na zachód aż do Indii, gdzie Nearchos, admirał Aleksandra, zachwycał się „trzcinami dającymi miód bez pszczół”.

Drzewo herbaciane (źródło olejku herbacianego)
Roślina

Drzewo herbaciane (źródło olejku herbacianego)

📍 Północna Nowa Południowa Walia i południowo-wschodni Queensland, Australia

Drzewo herbaciane nie jest spokrewnione z herbatą: to australijska mirtowata roślina, rosnąca dziko wzdłuż strumieni i na bagnistych równinach w północnej Nowej Południowej Walii i południowo-wschodnim Queenslandzie. Olejek z liści stał się towarem w latach 20. XX wieku.

Monstera dziurawa
Roślina

Monstera dziurawa

📍 Południowy Meksyk i Gwatemala

Monstera dziurawa pochodzi z lasów deszczowych południowego Meksyku i Gwatemali. Jej nazwa „deliciosa” znaczy „smakowita”: dojrzały owoc jest jadalny.

Więcej z kontynentu: Ameryka Południowa

Açaí
Jedzenie

Açaí

📍 Ujście Amazonki, Pará, Brazylia

Jagody açaí rosną na palmie ze wschodniej Amazonii, a rodziny mieszkające przy ujściu rzeki w stanie Pará w Brazylii jedzą je od stuleci. Pará wciąż wytwarza około 90% brazylijskiego açaí.

Siku (flet Pana grany w parach)
Muzyka i taniec

Siku (flet Pana grany w parach)

📍 Jezioro Titicaca (Peru i Boliwia)

Siku to flet Pana Andów, najbardziej zadomowiony wśród Ajmarów wokół jeziora Titicaca. Jego piszczałki tworzą dwie połówki, ira i arka, tradycyjnie grane przez dwóch muzyków, którzy na przemian wydobywają dźwięki, budując jedną melodię.

Emoliente (napar z jęczmienia i ziół)
Napój

Emoliente (napar z jęczmienia i ziół)

📍 Lima, Peru

Emoliente to ciepły napar z prażonego jęczmienia, siemienia lnianego i ziół, takich jak skrzyp, doprawiony limonką i cukrem. Wyrósł z leczniczych wywarów jęczmiennych, które Hiszpanie przywieźli do kolonialnej Limy, gdzie uliczni sprzedawcy stali niegdyś niemal na każdym rogu.