Kente kumaşı nereden geliyor?
Kente kumaşı, Aşanti ve Ewe dokumacılarının en az 17. yüzyıldan beri onu dokuduğu Gana'dan gelir. Çoğu zaman bir el genişliğindeki dar şeritler küçük tezgâhlarda parlak desenlerle dokunur, sonra kenar kenara dikilerek tek bir büyük kumaş haline getirilir.
Aşanti topraklarında doğdu
Arkeologlar, Begho ve Bono Manso gibi güney Gana'nın eski kasabalarında 14. ile 18. yüzyıllar arasına ait ağırşaklar ve boya çukurları buldu. Aşanti sözlü geleneği kentenin başlangıcını 17. yüzyılda, bugünkü Aşanti Bölgesi'ndeki Bonwire'a yerleştirir; bir efsaneye göre oradaki dokumacılara bir örümcek ağı ilham verdi. 18. yüzyılda Danimarkalı temsilciler, Kral Opoku Ware'in zanaatkârlarının ithal ipek taftayı nasıl söktüğünü, dokumacılarının ise üç parmak genişliğinde şeritler dokuduğunu anlattı.
İpek, renk ve atasözleri
19. yüzyılın başında Aşanti ipek kentesi tam olarak gelişmişti; 1817'de Thomas Edward Bowdich “inanılmaz büyüklükte ve ağırlıkta” kumaşlardan söz etti. Şeritler küçük, çift gücülü bir el tezgâhından çıkar ve desenleri birbirini izleyecek şekilde yan yana dizilir. Her desenin bir adı vardır; bu ad çoğu zaman bir atasözünden, tarihî bir olaydan ya da bir şeften gelir. Aşanti dokumacıları ipekte geometrik desenleri tercih eder, Volta bölgesinin Ewe dokumacıları ise hayvanlar, insanlar ve harfler ekler.
İnsanlar neden Nijerya diyor
Kente bugün Gana'nın çok ötesinde giyiliyor. Desenlerinin seri üretim baskıları bütün Batı Afrika'da satılıyor, kente şallar da özellikle Afrikalı Amerikalılar arasında mezuniyet törenlerinde görülüyor. Şerit dokuma kumaş bu geniş bölgede çok eski bir tekstil türüdür ve Ewe sözlü geleneğine göre onların dokumacılığı, doğudan gelip Gana'ya yerleşen göçmenlerle birlikte dokumacıların da geldiği 16. yüzyılda başladı. Ama kente Gana'ya aittir: UNESCO bu zanaati 2024'te listesine aldı ve 2025'ten beri yalnızca onaylı Gana topluluklarında dokunan kumaş kente olarak satılabiliyor.
Kaynaklar: en.wikipedia.org ↗ · collections.vam.ac.uk ↗ · ich.unesco.org ↗
