Vải kente bắt nguồn từ đâu?
Vải kente bắt nguồn từ Ghana, nơi thợ dệt Asante và Ewe đã làm ra nó ít nhất từ thế kỷ 17. Những dải vải hẹp, thường chỉ rộng bằng một bàn tay, được dệt hoa văn rực rỡ trên những khung cửi nhỏ rồi khâu ghép mép với nhau thành một tấm vải lớn.
Ra đời trên đất Asante
Các nhà khảo cổ đã tìm thấy dọi xe sợi và hố nhuộm từ thế kỷ 14 đến thế kỷ 18 ở những thị trấn cổ miền nam Ghana như Begho và Bono Manso. Truyền khẩu Asante đặt khởi đầu của kente ở Bonwire, thuộc vùng Ashanti ngày nay, vào thế kỷ 17, và một truyền thuyết kể rằng thợ dệt ở đó lấy cảm hứng từ mạng nhện. Vào thế kỷ 18, các phái viên Đan Mạch mô tả cách thợ thủ công của vua Opoku Ware tháo sợi từ lụa taffeta nhập khẩu, trong khi thợ dệt của ông dệt những dải vải rộng ba ngón tay.
Lụa, màu sắc và tục ngữ
Đến đầu thế kỷ 19, kente lụa của người Asante đã phát triển trọn vẹn; năm 1817, Thomas Edward Bowdich tả những tấm vải “to và nặng đến khó tin”. Các dải vải ra đời trên một khung cửi tay nhỏ hai go, rồi được xếp cạnh nhau sao cho hoa văn xen kẽ. Mỗi mẫu hoa văn có một cái tên, thường lấy từ một câu tục ngữ, một sự kiện lịch sử hay một vị tù trưởng. Thợ dệt Asante chuộng hoa văn hình học dệt bằng lụa, còn thợ dệt Ewe ở vùng Volta thêm cả hình thú vật, con người và chữ cái.
Vì sao người ta đoán Nigeria
Ngày nay kente được mặc ở những nơi xa ngoài Ghana. Vải in hoa văn kente sản xuất hàng loạt được bán khắp Tây Phi, và khăn quàng kente xuất hiện trong các lễ tốt nghiệp, nhất là của người Mỹ gốc Phi. Vải dệt dải là một loại vải cổ xưa của cả khu vực rộng lớn này, và truyền khẩu Ewe kể rằng nghề dệt của họ bắt đầu từ thế kỷ 16, khi thợ dệt đến cùng những người di cư từ phía đông sang tái định cư ở Ghana. Nhưng kente thuộc về Ghana: UNESCO ghi danh nghề dệt kente năm 2024, và từ năm 2025, chỉ vải dệt ở những cộng đồng Ghana được công nhận mới được bán dưới tên kente.
Nguồn: en.wikipedia.org ↗ · collections.vam.ac.uk ↗ · ich.unesco.org ↗
