Kente-doek: waar komt het vandaan?
Kente-doek komt uit Ghana, waar Asante- en Ewe-wevers het al sinds minstens de 17e eeuw maken. Smalle stroken, vaak maar een handbreed, worden op kleine weefgetouwen in felle patronen geweven en dan rand aan rand tot één grote doek aan elkaar genaaid.
Geboren in het land van de Asante
Archeologen hebben spinklossen en verfkuilen uit de 14e tot 18e eeuw gevonden in oude steden in het zuiden van Ghana, zoals Begho en Bono Manso. De mondelinge overlevering van de Asante plaatst het begin van kente in de 17e eeuw in Bonwire, in de huidige Ashanti-regio, en volgens een legende werden de wevers daar door een spinnenweb geïnspireerd. In de 18e eeuw beschreven Deense agenten hoe de ambachtslieden van koning Opoku Ware geïmporteerde zijden taft uitrafelden, terwijl zijn wevers banden van drie vingers breed maakten.
Zijde, kleur en spreekwoorden
Begin 19e eeuw was de zijden kente van de Asante volledig ontwikkeld; in 1817 beschreef Thomas Edward Bowdich doeken “van een ongelooflijke grootte en zwaarte”. De stroken komen van een klein handweefgetouw met twee schachten en worden naast elkaar gelegd zodat hun patronen afwisselen. Elk ontwerp heeft een naam, vaak naar een spreekwoord, een historische gebeurtenis of een stamhoofd. Asante-wevers geven de voorkeur aan geometrische patronen in zijde, terwijl Ewe-wevers uit de Volta-regio dieren, mensen en letters toevoegen.
Waarom men aan Nigeria denkt
Kente wordt nu ver buiten Ghana gedragen. Massaal geproduceerde prints van de patronen worden in heel West-Afrika verkocht, en kente-stola's verschijnen bij diploma-uitreikingen, vooral onder Afro-Amerikanen. In stroken geweven doek is in de bredere regio een oud type textiel, en volgens de mondelinge overlevering van de Ewe begon hun weven in de 16e eeuw, toen wevers meekwamen met migranten die zich vanuit het oosten in Ghana vestigden. Maar kente hoort bij Ghana: UNESCO zette het vakmanschap ervan in 2024 op haar lijst, en sinds 2025 mag alleen doek dat in erkende Ghanese gemeenschappen is geweven als kente worden verkocht.
Bronnen: en.wikipedia.org ↗ · collections.vam.ac.uk ↗ · ich.unesco.org ↗
