Whence
Rumba kongijska (muzyka)
Muzyka i taniec

Rumba kongijska (muzyka): skąd to się wzięło?

Rumba kongijska pochodzi z Kinszasy i Brazzaville, bliźniaczych stolic po obu stronach rzeki Kongo. Ukształtowała się tam w latach 40. i 50. XX wieku, gdy miejscowe zespoły łączyły swoją taneczną muzykę maringa z kubańskimi płytami, a potem wpłynęła na muzykę popularną całej Afryki.

Maringa w barach

Jej korzenie tkwią w maringa, tańcu w parach ludu Bakongo z dawnego Królestwa Loango, granym na małym bębnie ramowym obciągniętym skórą, butelce uderzanej jak trójkąt i likembe. Między latami 20. a 40. XX wieku maringa przyniosła do Brazzaville i Léopoldville, jak nazywała się wtedy Kinszasa, kulturę tańca w barach, a do zespołów dołączyły akordeony i gitary akustyczne. W 1941 roku Paul Kamba założył Victoria Brazza, zespół, którego połączenie nowoczesnych i tradycyjnych instrumentów stało się podstawą nowoczesnej rumby kongijskiej.

Kubańskie płyty, miejscowe brzmienie

Od 1933 roku wytwórnia His Master's Voice eksportowała do Afryki płyty z kubańskim son w swojej serii GV, a na początku lat 40. Radio Congo Belge w Léopoldville grało takie zespoły jak Trio Matamoros. Kongijscy muzycy przenieśli partie fortepianu, rytmy bębnów i linie trąbek na gitary elektryczne i saksofony, czasem śpiewając fonetycznie po hiszpańsku, a potem wypełnili tę muzykę miejscowymi rytmami i melodiami. Pod koniec lat 40. otwarto miejscowe studia, a w 1948 roku „Marie-Louise” Wendo, nagrana w Ngoma, stała się międzynarodowym przebojem.

Skąd skojarzenie z Kubą

Kuba należy do tej historii, ale maringa nie miała prawdziwego związku z kubańską rumbą. Muzyka dostała tę nazwę, bo importowane płyty z son często błędnie opisywano jako „rumba”, a kongijscy słuchacze zaczęli tak nazywać całą muzykę kubańską. Wymiana szła w obie strony: wielu spośród pierwszych zniewolonych Afrykanów przywiezionych na Kubę należało do ludów Bantu, a wśród nich był lud Kongo. Od lat 60. rumba kongijska przekształciła się w soukous, a w grudniu 2021 roku UNESCO wpisało ją na listę jako dziedzictwo obu państw Kongo.

Źródła: en.wikipedia.org › Congolese rumba ↗ · ich.unesco.org ↗ · en.wikipedia.org › Wendo Kolosoy ↗

Więcej z kategorii: Muzyka i taniec

Tabla (para bębnów ręcznych)
Muzyka i taniec

Tabla (para bębnów ręcznych)

📍 Północne Indie (okolice Delhi)

Tabla, para bębnów do gry dłońmi, ukształtowała się w północnych Indiach w XVIII wieku; jej pierwszy znany mistrz, Sidhar Khan, grał w Delhi. Czarne koło na każdej membranie, syahi („atrament”), to warstwy pasty ryżowej i czarnego proszku, dzięki którym bębny śpiewają.

Cza-cza (muzyka i taniec)
Muzyka i taniec

Cza-cza (muzyka i taniec)

📍 Hawana, Kuba

Cza-cza narodziła się w Hawanie na początku lat 50. XX wieku: skrzypek Enrique Jorrín z Orquesta América napisał tam w 1951 roku „La engañadora”. Nazwa ma podobno naśladować dźwięk butów tancerzy szurających po parkiecie w trzech szybkich krokach.

Tango
Muzyka i taniec

Tango

📍 Río de la Plata (Buenos Aires i Montevideo)

Tango narodziło się w latach 80. XIX wieku w portowych miastach Buenos Aires i Montevideo nad Río de la Plata. Na początku XX wieku tańczyło je często dwóch mężczyzn, bo na parkiecie było więcej mężczyzn niż kobiet.

Więcej z kontynentu: Afryka

Safari (angielskie słowo)
Słowo

Safari (angielskie słowo)

📍 Wybrzeże Suahili, Afryka Wschodnia

Safari to w suahili „podróż”, dowolna, nawet przejazd autobusem, a słowo pochodzi od arabskiego safar. Odkrywca Richard Burton wprowadził je do angielskiego pod koniec lat 50. XIX wieku.

Akee (bligia)
Jedzenie

Akee (bligia)

📍 Afryka Zachodnia (od Senegalu po Kamerun)

Akee to narodowy owoc Jamajki, ale drzewo pochodzi z Afryki Zachodniej i trafiło na Karaiby najpóźniej pod koniec XVIII wieku. Jego naukowa nazwa, Blighia sapida, upamiętnia kapitana Williama Bligha.

Tkanina kuba (rafiowy „aksamit”)
Moda

Tkanina kuba (rafiowy „aksamit”)

📍 Kasai, DR Konga (Królestwo Kuba)

Tkanina kuba pochodzi ze starego Królestwa Kuba w regionie Kasai w DR Konga. Mężczyźni tkają kwadraty z włókna palmy rafii, a kobiety je haftują i przycinają ściegi w miękki meszek, który wygląda i w dotyku przypomina aksamit.