Kinoa nereden geliyor?
Kinoa gerçek bir tahıl değil, ıspanağın akrabası bir bitkinin tohumudur. Binlerce yıl önce And Dağları'nın yükseklerindeki Titicaca Gölü çevresinde evcilleştirildi; İnkalar ona “tüm tahılların anası” adını takmıştı.
Kinoa gerçek bir tahıl değil, ıspanağın akrabası bir bitkinin tohumudur. Binlerce yıl önce And Dağları'nın yükseklerindeki Titicaca Gölü çevresinde evcilleştirildi; İnkalar ona “tüm tahılların anası” adını takmıştı.
📍 Kalahari ve güney Afrika
Dikenli boynuzlu kavun Kalahari çevresinde yabani yetişir ve kurak mevsimde az bulunan su kaynaklarından biridir. 1980'lere kadar “Afrika boynuzlu salatalığı” diye anılırdı; Yeni Zelanda'dan ihraç edilmek için kiwano adını aldı.
📍 Junín platosu (Junín Gölü), Peru
Bugün dünyada toz olarak satılan, şalgama benzeyen maca kökü, çoğu bitkinin don ve rüzgâra yenildiği 4.000 metrede yetişir. 1980'lerin sonuna kadar yalnızca orta Peru'daki Junín Gölü çevresinde yetiştirildi; orada hâlâ toprak çukurlarda kavrulur.
📍 Güney Bolivya ve Kuzeybatı Arjantin
Yer fıstığı Güney Amerika'da, büyük olasılıkla en yabaniye yakın çeşitlerinin hâlâ yetiştiği Güney Bolivya ya da Kuzeybatı Arjantin'de evcilleştirildi. Yaklaşık 7.600 yıllık, bilinen en eski kalıntılar Peru'dan çıktı.
📍 And Dağları, Peru
Condor, İnkaların dili Quechuadaki kuntur'dan gelir ve İngilizceye 1600 dolaylarında İspanyolca yoluyla ulaştı. Kanat açıklığı 3,3 metreye varan And kondoru, dünyanın en büyük uçan kuşlarından biridir.
📍 Galápagos Adaları, Ekvador
İlk İspanyol kâşifler Galápagos Adaları'na adını bu devlerden verdi. Kaplumbağalar 400 kilodan fazla gelebilir ve 100 yıldan uzun yaşar; adadan adaya farklılıkları, Charles Darwin'in 1835'teki ziyaretinde düşüncelerini besledi.
📍 Batı Amazon (Brezilya, Peru ve Kolombiya)
Neon tetra, Brezilya, Peru ve Kolombiya'nın buluştuğu batı Amazon'un karanlık kara su derelerinden gelir. ABD'de satılan neonların çoğu artık Güneydoğu Asya'da çiftliklerde yetiştiriliyor; parlak çizgileri gece dinlenirken griye döner.