Skąd pochodzą napoje
Herbaty, kawy, soki i napoje mleczne wędrowały szlakami handlowymi i po drodze często zmieniały nazwy. Każda historia pokazuje, gdzie po raz pierwszy przyrządzono dany napój i jak się rozprzestrzenił.
20 historii z 5 kontynentów
- Afryka · 3
- Azja · 9
- Europa · 4
- Ameryka Północna · 2
- Ameryka Południowa · 2
Afryka
Lemoniada
📍 Kair, Egipt
Najstarsze wzmianki o lemoniadzie są ze średniowiecznego Kairu: na początku XII wieku kwitł tam handel sokiem z cytryn, a butelki qatarmizat (soku z cytryn z cukrem) sprzedawano i wywożono. Modną uczynił ją dużo później Paryż, gdzie sprzedawcy nosili ją w zbiornikach na plecach.
Mursik (dymne sfermentowane mleko)
📍 Dolina Rift (wyżyny Kalendżinów), Kenia
Mursik to mleko fermentowane przez kilka dni w tykwie wyłożonej węglem ze spalonej gałęzi, który nadaje mu dymny smak i niebieskawy odcień. Pochodzi od ludu Kalendżin z kenijskiej Doliny Rift, a kenijskich mistrzów biegania wita się nim po powrocie do domu.
Rooibos (czerwonokrzew)
📍 Cederberg, RPA
Rooibos, w afrikaans „czerwony krzew”, to bezkofeinowy napar z krzewu z gór Cederberg w Prowincji Przylądkowej Zachodniej w RPA. Społeczności wywodzące się od Khoi piły go tam już pod koniec XIX wieku, a w 1904 roku pewien kupiec zaczął sprzedawać go jako herbatę.
Azja
Ajran (słony napój jogurtowy)
📍 Azja Środkowa
Ajran, czyli jogurt rozbity z zimną wodą i szczyptą soli, bywa nazywany narodowym napojem Turcji, ale stworzyły go plemiona turkijskie w Azji Środkowej. Już XI-wieczny słownik turkijski definiuje go jako „napój z mleka”.
Bubble tea
📍 Tajwan
Bubble tea narodziła się w tajwańskich herbaciarniach w latach 80. XX wieku, gdy do słodkiej herbaty z mlekiem zaczęto wrzucać ciągnące się kulki tapioki. Dwie herbaciarnie, w Taizhongu i Tainanie, do dziś obie twierdzą, że to one były pierwsze.
Herbata
📍 Junnan, południowo-zachodnie Chiny
Picie herbaty mogło się zacząć w chińskim regionie Junnan, gdzie liście rodzimego krzewu herbacianego najpierw stosowano jako lekarstwo. Chińska legenda przypisuje odkrycie herbaty mitycznemu władcy Shennongowi.
Herbata jaśminowa
📍 Fuzhou, Fujian, Chiny
Herbata jaśminowa to herbata, zwykle zielona, aromatyzowana świeżymi kwiatami jaśminu, które miesza się z liśćmi nocą, akurat gdy się otwierają. Tę sztukę udoskonalono w Fuzhou w południowo-wschodnich Chinach, od czasów dynastii Song zwanym „Miastem Jaśminu”.
Kawa (napój)
📍 Jemen
Kawowiec rośnie dziko w Etiopii, ale prażenie jego ziaren i parzenie z nich napoju przyjęło się najpierw w Jemenie, w XV wieku. Mniej więcej do 1700 roku jemeński port Mokka był jedyną na świecie bramą, przez którą wywożono kawę.
.jpg/330px-C%C3%A0_ph%C3%AA_tr%E1%BB%A9ng_Gi%E1%BA%A3ng_(c%C6%A1_s%E1%BB%9F_1_Nguy%E1%BB%85n_H%E1%BB%AFu_Hu%C3%A2n).jpg)
Kawa z jajkiem (cà phê trứng)
📍 Hanoi, Wietnam
Hanojska kawa z jajkiem sięga lat 40. XX wieku, gdy brakowało mleka: wedle jego rodziny barman hotelu Metropole Nguyen Van Giang ubijał żółtka z cukrem i mlekiem skondensowanym na gęstą, słodką piankę, którą przykrywał mocną kawę. Filiżankę często podaje się w misce gorącej wody.
_amidst_Wikimedia_photowalk%2C_mymensingh.jpg/330px-Refreshment_(cold_lassi)_amidst_Wikimedia_photowalk%2C_mymensingh.jpg)
Lassi (napój jogurtowy)
📍 Pendżab (Indie i Pakistan)
Lassi pochodzi z Pendżabu, rolniczego regionu na północy Indii i w Pakistanie, gdzie jogurt (tradycyjnie z mleka bawolego) miksuje się z wodą oraz z solą i kminem rzymskim albo z cukrem i kardamonem.
Mleko sojowe
📍 Chiny
Mleko sojowe robi się, mocząc ziarna soi, mieląc je z wodą, a potem gotując i przecedzając mieszankę. Chińczycy piją je od stuleci: pisano o nim już w 1365 roku, a w XVIII wieku sprzedawali je uliczni handlarze – na długo przed tym, nim trafiło do zachodnich supermarketów.
Tarchun (zielona lemoniada estragonowa)
📍 Kutaisi, Gruzja
Napój estragonowy pierwszy zmieszał w 1887 roku Mitrofan Lagidze, uczeń aptekarza z gruzińskiego Kutaisi: zamiast importowanych esencji dodał do wody sodowej własny naturalny syrop z estragonu. Pod nazwami typu Tarchun ten dziś jaskrawozielony napój rozszedł się po całym ZSRR.
Europa
Kawa bezkofeinowa
📍 Brema, Niemcy
Kawa bezkofeinowa narodziła się w Bremie w Niemczech, gdzie kupiec kawowy Ludwig Roselius na początku XX wieku opracował pierwszą udaną komercyjnie metodę usuwania kofeiny z ziaren kawy. Jego kawa bez kofeiny trafiła do sprzedaży w całej Europie, a później w Ameryce.
Mleko owsiane
📍 Lund, Szwecja
Mleko owsiane, jakie znamy, stworzył na początku lat 90. XX wieku Rickard Öste, badacz żywności z Uniwersytetu w Lund w Szwecji, gdy zajmował się nietolerancją laktozy. Napoje owsiane notowano już w XVIII wieku, ale jego był jednym z pierwszych w sprzedaży.
Ostfriesentee (herbata z kandyzem i „chmurką” śmietanki)
📍 Fryzja Wschodnia, Dolna Saksonia, Niemcy
Wschodni Fryzowie z niemieckiego wybrzeża Morza Północnego wypijają podobno około 300 litrów herbaty rocznie na osobę – więcej niż ktokolwiek. Mocną mieszankę, głównie assam, nalewa się na grudkę kandyzu, dodaje śmietankę, by utworzyła małą „chmurkę”, i nigdy nie miesza.
Woda sodowa (woda gazowana)
📍 Północna Anglia
W 1767 roku chemik Joseph Priestley zawiesił miskę z wodą nad kadzią w browarze w Leeds w Anglii i odkrył, że woda zrobiła się przyjemnie musująca. Częstował nią przyjaciół i nazywał ją swoim „najszczęśliwszym” odkryciem.
Ameryka Północna
Atole (ciepły napój kukurydziany)
📍 Mezoameryka (Meksyk i Ameryka Środkowa)
Atole to gęsty, ciepły napój z ciasta kukurydzianego gotowanego w wodzie lub mleku, słodzony i często doprawiany cynamonem. Jest dużo starszy niż hiszpańska kolonizacja: na malowanych kubkach Majów z okresu klasycznego wypisano zawartość, a wymienione napoje to kakao i atole.
Slush (mrożony napój gazowany)
📍 Coffeyville, Kansas, USA
Gazowany slush powstał przypadkiem: w 1958 roku w budce z lodami Omara Knedlika w Coffeyville w Kansas zepsuł się saturator, więc Knedlik zaczął chłodzić butelki z napojami w zamrażarce. Klienci pokochali na wpół zamarznięte bąbelki, a on zbudował maszynę, by robić ich więcej.
Ameryka Południowa
Cajuína (złocisty napój z jabłka nerkowca)
📍 Północno-wschodnia Brazylia (Ceará i Piauí)
Cajuína to klarowny sok z jabłka nerkowca, owocu, pod którym wisi orzech nerkowca, gotowany w zamkniętych butelkach, aż cukry nabiorą złotej barwy. Farmaceuta Rodolfo Teófilo stworzył go w północno-wschodniej Brazylii w latach 90. XIX wieku jako alternatywę dla alkoholu.
Emoliente (napar z jęczmienia i ziół)
📍 Lima, Peru
Emoliente to ciepły napar z prażonego jęczmienia, siemienia lnianego i ziół, takich jak skrzyp, doprawiony limonką i cukrem. Wyrósł z leczniczych wywarów jęczmiennych, które Hiszpanie przywieźli do kolonialnej Limy, gdzie uliczni sprzedawcy stali niegdyś niemal na każdym rogu.